25 cze 2026
Czas czytania: 4 minuty
Rozgrywa się właśnie cicha tragedia w historii współczesnej opieki zdrowotnej, ale nikt o niej nie mówi. Opowiadano nam historię depresji: że jest ona spowodowana zaburzeniem równowagi chemicznej i leczona za pomocą chemicznego środka – recepty. Według najnowszych danych ok. 2 miliony Polaków przyjmuje leki przeciwdepresyjne - i liczba ta drastycznie rośnie - to prawie dwa razy więcej niż w 2013 roku. Wielu innych kusi, by spróbować ich, aby położyć kres przewlekłemu, nieustępliwemu stresowi, drażliwości i emocjonalnej „niestabilności” – uwięzione w wyczerpującym wewnętrznym niepokoju, którego nie potrafią się pozbyć.
Fakty o depresji, które rzucają nowe światło na jej przyczyny. Nadszedł czas, nawet według liderów w tej dziedzinie, aby porzucić tę fałszywą narrację i spojrzeć na nowo na to, dokąd prowadzi nas nauka. Ludzkie ciało oddziałuje w swoim otoczeniu z głęboką inteligencją. Twoje ciało tworzy objawy z jakiegoś powodu. Depresja jest znaczącym objawem niedopasowania biologicznego do stylu życia – odżywiamy się niezdrowo, nadmiernie się stresujemy, brakuje nam wystarczającej ilości ruchu, pozbawiamy się naturalnego światła słonecznego, narażamy się na działanie toksyn środowiskowych i przyjmujemy wiele leków, które często wchodzą ze sobą w interakcje.
Stan zapalny to język, którym posługuje się ciało, wyrażając brak równowagi i zachęcając do zmiany.
Zazwyczaj tłumimy te objawy lekami, ale to jak wyłączanie alarmu przeciwpożarowego w przypadku pożaru. Leki mogą być skutecznym ratownikiem w sytuacji kryzysowej, ale nie powinny być ostatecznym sposobem pracy z tym zaburzeniem.
Spójrzmy prawdzie w oczy:
Stan ten jest przejawem nieprawidłowości w organizmie, które często zaczynają się daleko od mózgu i nie są związane z tak zwanymi „zaburzeniami równowagi chemicznej”. Literatura medyczna podkreśla rolę stanu zapalnego w chorobach psychicznych [1] od ponad dwudziestu lat (niestety, dane ujawniające nieskuteczność i/lub sygnał zagrożenia docierają do codziennej praktyki lekarskiej średnio po 17 latach [2]; problem opóźnienia czasowego sprawia, że standard opieki medycznej jest „oparty na dowodach” jedynie w teorii, a nie w praktyce). Żadne badanie nie dowiodło, że depresja jest spowodowana zaburzeniami równowagi chemicznej w mózgu.[3]
To równie błędne, jak zakładanie opatrunku na gwóźdź wbity w stopę i branie aspiryny. To często utrata szansy na „usunięcie drzazgi” i rozwiązanie problemu u źródła.
Nawet akceptując tezę, że leki te pomagają części Pacjentów, prognozowanie przyczyny medycznej z tej obserwacji byłoby równoznaczna ze stwierdzeniem, że nieśmiałość jest spowodowana niedoborem alkoholu, a bóle głowy brakiem kodeiny. A co z podatnością genetyczną? Czy istnieje coś takiego jak gen depresji? W 2003 roku badanie opublikowane w czasopiśmie „Science” [4] sugerowało, że osoby z genetyczną zmiennością transportera serotoniny są trzykrotnie bardziej narażone na depresję. Jednak sześć lat później ta teoria została obalona przez metaanalizę 14 000 pacjentów, opublikowaną w „Journal of the American Medical Association” [5], która zaprzeczyła takiemu powiązaniu.
W USA siedem procent wszystkich wizyt u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej kończy się wypisaniem recepty na leki przeciwdepresyjne [6]. Co więcej, kiedy Wydział Zdrowia Psychicznego w Szkole Zdrowia Publicznego im. Bloomberga Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa przeprowadził własne badanie rozpowszechnienia zaburzeń psychicznych, stwierdził, że większość osób przyjmujących leki przeciwdepresyjne nigdy nie spełnia kryteriów medycznych pozwalających na postawienie rzetelnej diagnozy poważnej depresji, a wiele osób, którym przepisano leki przeciwdepresyjne na takie schorzenia jak OCD, zespół lęku napadowego, fobia społeczna i lęk, również nie kwalifikuje się do diagnozy rzeczywistego występowania tych schorzeń.
Ciekawe jak to jest w Polsce ? Jeszcze nie mamy takich danych.
Wiele różnych schorzeń fizycznych powoduje objawy psychiatryczne, ale same w sobie nie są „psychiatryczne”. Myślimy, że musimy „wyleczyć” mózg, ale w rzeczywistości musimy przyjrzeć się całemu ekosystemowi organizmu: zdrowiu jelit, interakcjom hormonalnym, układowi odpornościowemu i chorobom autoimmunologicznym, równowadze poziomu cukru we krwi oraz ekspozycji na toksyny.
Zmiany w diecie, takie jak spożywanie większej ilości zdrowych tłuszczów i ograniczenie spożycia cukru, a w niektórych przypadkach także nabiału i glutenu
Suplementy diety, takie jak witaminy z grupy B i probiotyki, dostępne bez recepty, a nawet dostarczane z niektórymi produktami spożywczymi
Minimalizacja narażenia na toksyny zaburzające funkcjonowanie organizmu, takie jak fluor w wodzie kranowej, substancje chemiczne w popularnych lekach, takich jak paracetamol i statyny, oraz substancje zapachowe w kosmetykach
Wykorzystanie potencjału odpowiedniej ilości snu i ruchu
Techniki relaksacyjne
To znak, że powinniśmy się zatrzymać i dowiedzieć się, co powoduje naszą nierównowagę, zamiast jedynie maskować, tłumić lub przekierowywać objawy. To szansa na wybór nowej historii, na radykalną transformację, na powiedzenie „tak” innemu doświadczeniu życiowemu.
Badania warte wykonania przy podejrzeniu depresji
Lista pomocnicza do rozmowy z lekarzem — nie zastępuje diagnozy.
Podstawowe
Dodatkowo
